۱۴۰۰ آذر ۱۳, شنبه

روحِ شهر - به یاد محمد مختاری(بفارسی و انگلیسی): مجید نفیسی

روحِ شهر

 مجید نفیسی

به یاد محمد مختاری

ای ابر سیاه!
مرا با خود به آسمان تهران بَبر.
کفِ خزر را به دهان دارم
و مویه‌ی موج را در گوش.
می‌خواهم بر فرازِ توچالِ غمگین
همراه با بادِ زخمی بگریم
از تختِ خالیِ شاه‌نشین بگذرم
و همراه با جویبارِ خشمگین
از دامنِ اسپیدکمر فرو‌ریزم
و بی‌اعتنا به سیم‌های خونین
که زندان اوین را در‌بر‌گرفته‌اند
از میانِ کوتوالانِ خوابالود بگذرم
و در برابر پنجره‌ای کوچک بایستم
که او سالها از درون آن
به آسمان آبی خیره مانده بود:
"چرا تو را به بند کشیدند
و از آفتاب و باران جدا کردند؟
و چون شورشیان این درها را گشودند
چرا دستاربندان گریبانت را گرفتند
و به کنج همان قفس کشاندند؟"
می‌خواهم یک بار دیگر
همراه با تو از این بند رها شوم
و با دستی رختِ زندان
و انبوهی یادِ سوزان
از کوچه‌های آشنای شهر بگذرم
و خود را در پشت دری بیابم
که کلیدش در جیب تو بود
و در چشم‌های نمناکِ زنی بنگرم
که به چهره‌ی تو خو کرده بود:
"اولین بار کی او را دیدی
و در زیر کدام آلاچیق
دست‌هایتان به شکوفه نشست؟
آیا چهره‌ی او را به نقش آوردی
و گذاشتی تا سبکباریِ بی‌رنگش
چون "روحِ شهر"ِ مارک شاگال*
بر پرده‌ی کارِ تو بنشیند
و تو را در کنار او
به پرواز بر فراز شهر بکشاند؟
آیا او پدری مهربان بود
و پسرش را بر پاهای خود می‌نشاند
و چون قطاری هر‌دَم‌جنبان
او را تا ایستگاهِ مشهد می‌برد
تا مادربزرگ نوه‌اش را ببیند
و چون کودک غش‌غش‌کنان
از پایِ او به پایین می‌افتاد
آیا دستش را در دست نمی‌گرفت
و بر کفِ آن حوضکی نمی‌کشید
تا جوجه‌ی تشنه در آب افتد
فراشباشی درش آورَد
و ملاباشی نوشِ جان کند؟
کی برایش دفتری خوشبو خرید
با مدادهایی سرتراشیده
و کوله‌ای بر پشت او نهاد
تا در آینه به خود بنگرد
همراه پدر به دبستان روَد
و از او بشنود
که عصر باز خواهد گشت
...
اما آن روز او برنگشت
و آن کلید در جیب او ماند.
در کدام خیابان راه را بر او بستند
و در خلوتِ کدام خودرو
بر دیدگانش چشم‌بند زدند؟
در کدام ساخلو او را به تخت بستند
و دستِ با‌وضویِ کدام ناپاک
بر جای‌جایِ تنش آتش نشاند؟
کدامین ریسمان گلوی او را فشرد
و کدام پرنده آخرین فریاد او را شنید؟
آنگاه در خالیِ کدام جاده
پیکرِ بیجانش را رها کردند
و بزدلانه در تاریکی گم شدند
بی‌آنکه نگاهِ پرنده‌ای را دریابند
که بر پلک‌های بسته‌ی او خیره مانده
و بر شقاوتِ انسان گواهی می‌داد."

ای ابر سیاه!
مرا با خود به آسمان تهران ببَر.
می‌خواهم امشب
بر سوگوارانِ شهر ببارم
می‌خواهم همراه یارانم
از کنار این خانه‌های پست
و این قلب‌های تاریک بگذرم
و همراه دانه‌های باران
به دلِ گرمِ زمین راه یابم
و بر بستر آبهای پاک
تا عمق ریگزارهای دور برانم.
در آنجا گَوَنِ نورسی است
که بی‌اعتنا به غوغای شهر
سر از خاک رسته است
و روحِ شهر در زیر آن
خانه دارد.

سیزدهم دسامبر هزار‌و‌نهصد‌و‌نود‌و‌هشت 

مارک شاگال (۱۹۸۵ـ۱۸۸۷) Marc Chagal نقاش روسی - فرانسوی زاده‌ی بلاروس. او تابلویی دارد به نام "روحِ شهر" که در آن همراه با همسرش چون تکه ابری در آسمانند و از آن بالا به شهر می‌نگرند. شاگال این تابلو را در آمریکا آفرید به سال هزار‌و‌نهصد‌و‌چهل‌و‌پنج یک سال پس از مرگ همسر اولش. مریم، همسر زنده‌یاد مختاری, نیز یک نقاش است.
 

The Soul of the City

 

    The Soul of the City

    by Majid Naficy

            In memory of Mohammad Mokhtari*


O dark cloud!
Carry me with you to the sky of Tehran.
The foam of the Caspian Sea is in my mouth
And the sobbing of its waves in my ears.
I want to cry on the sad Summit of Tochal
And together with the wounded wind
Cross the empty throne of Shah Neshin Peak
And along with the raging brook
Fall from the slopes of Espid Kamar Path
And at the foothills of the mountain
Regardless of bloody barbs Of Evin prison
Pass the sleepy tower guards
And stare at a small window
Through which for years
He looked at the blue sky:
"Why did the Shah put you behind bars
And deny you the sun and rain?
And when the Revolution opened this gate
Why did the mullahs snatch you again
And throw you in the same cage?"
I want to be freed from this cell
And walk out with you again.
Carrying a prison garb
And a multitude of burning memories.
I will pass familiar alleys of the city
And find myself behind a door
The key to which was in your pocket
And look at the wet eyes of a woman
Who was attached to your kind face:
"When did you see him for the first time
And under the roof of which trellis
Did the hands of both of you blossom?
Did you try to portray him
and let his colorless lightness
Like Chagall's "The Soul of the City"*
Spread over your canvas
And lift you in the air
To fly with him in the sky?
Was he a gentle father?
Did he put his son on his lap
And like an ever-jolting train
Did he bounce him to Mashhad station
For Grandma to see her grandson?
And when his child giggled
And tumbled from his lap
Did he not take his hands
And with a finger
Draw a pool inside his palm
So that his pinky
Like a thirsty chicken
Would fall into the water
His Major pointer would  take it out
And his mullah thumb would eat it up?
When did he buy his son a fresh notebook
With pencils already sharpened?
And put a backpack on his back
So he would look at himself in the mirror
And go to school with his dad
And hear from him
that Dad will be back in the afternoon
...
But one day he did not return
And his key remained in his pocket.
In which street did they snatch him
And in the confines of which patrol car
Did they blindfold him?
In which garrison did they tie him to a bed
And which dirty hands after ablution*
Put spots of fire on his skin?
Which rope pressed his throat
And which bird heard his last outcry?
Then in the emptiness of which road
Did they abandon his lifeless body
And cowardly got lost in the dark
Unmindful of the gaze of a bird
Staring at his closed eyes
Witness to man's brutality?"

O dark cloud!
Carry me with you to the sky of Tehran.
I want to cry with his mourners,
And together with my friends tonight
Escape from these lowly homes and dark hearts
And along with rain drops
Reach the warm heart of the earth
Where the clear underground water
Runs toward a remote sandy desert.
There lives a budding thistle
Shooting up from the earth
Oblivious to the city's havoc
And housing underneath
The soul of the city.

                        December 13, 1998

Video: Majid Naficy reads his poem for Mohammad Mokhtari in Persian

*- Mohammad Mokhtari (1942-98) Poet, scholar and a prominent member of "The Iranian Writers' Association who was murdered by the secret police and his body was found on the outskirt of Tehran, December 1998.
*- Marc Chagall (1887-1985), a Russian-French painter, born in Belarus. He has a painting called "Soul of the City" in which his wife and he are hanging in the air like a cloud and observing the city. Chagall created this painting in the US, 1945 a year after the death of his first wife. Mokhtari’s wife, Maryam is also a painter.
*- In the Islamic regime, the officers of torture are obliged to perform ritual ablution before lashing!

https://iroon.com/irtn/blog/17831/the-soul-of-the-city/ 

۱۴۰۰ آذر ۱۰, چهارشنبه

نهنگ تنها(بفارسی و انگلیسی): مجید نفیسی

 

نهنگ تنها

مجید نفیسی


امروز کنار دریا
مردی را دیدم
که چون نهنگی تنها
ماغ می‌کشید.

می‌خواست به آبهای باز بپیوندد
به آسمان بی‌مرز
تا از زمین تنگ رها شود.

تنها مرغان دریایی
به او پاسخ دادند:
"کفشهایت را بکن
رختهایت را درآور
و خود را به آب بیفکن."

نفرین به آن دستی
که ترا از آب جدا کرد
و به این خاک تنگ آورد
تا در اتاقهای حقیر بپوسی
و در آرزوی وصل
دیوانه‌وار ماغ کشی.

 

هشتم نوامبر دوهزار‌و‌بیست‌و‌یک

Lonely Whale

 

Lonely Whale

by Majid Naficy


Today at the seashore
I saw a man
Mooing like a lonely whale.

He wanted to join open seas
And the borderless sky
To become freed from the narrow land.

Only the seagulls answered him:
“Take off your shoes,
Remove your clothes
And plunge into the water.”

Curse the hand that separated you
From the water
And brought you to this narrow land
To decay in lowly rooms
And moo madly
Yearning for reunion.


November 8, 2021

https://iroon.com/irtn/blog/17819/lonely-whale/

۱۴۰۰ آبان ۲۶, چهارشنبه

"شعر" از: زهره مهرجو

 

"شعر"

از: زهره مهرجو

شعر سفری ست پرماجرا،

تجربه شگرف برانگیخته شدن حواس

هنگامی که دریای سخن

امواج نیرومندش را به سویت می افکند...

مقاومت نکردن

خود را به بالهای عظیم احساس واندیشه سپردن

دمی در فرازها اوج گرفتن

دمی دراعماق غوطه ور شدن

 

تا سرانجام در برابرت

دریا آرام گیرد...

و ساحل با لبان باز

بازآمدنت را

به پیشواز آید.

 

۱۴۰۰ آبان ۲۰, پنجشنبه

بس که در این شب خونین: جعفر مرزوقی (برزین آذرمهر)

 May be an image of text

بس که در این شب خونین

جعفر مرزوقی (برزین آذرمهر)

***
آسمان آ‌بی نیست
سرخابی ست
بس که در تیره شبی از این دست
درغم و سوگِ هزاران اختر
خون دل می خورد و
می گرید!
دل من پر تشویش
راه پر رنجِ رهایی در پیش
و به هر راه و به هر کوره رهی
شرزه ماری که زند
برجان نیش!
دور از این فاجعه اما ، شب ها
ماه با نیزه ی نوری باریک
می خلاند یکریز
شرری در تنِ کوه
داند این را
که شبِ تیره به هیچ
قیمتی
خود به خود از خویش
نخواهد کاهید!
کوه با پیکره‌ای خون آلود
شیهه برمی کشد از سینه یِ تنگ
پشت کوهانه ی کوهِ جادو
نعره هایی ز ستوهِ دریاست
دلِ مجروحِ زمین
باز چنین
از بدِ حادثه یکسر خونی است،
هر چه در او گویی
در تب و
دهشت سرخی ست
فرو
هر چه در او گویی
غرقه در سوگ غریبی ست و
یا
زیر رگبارِ شکنج از هر سو
بس که در این شبِ خونین
یکریز،
مثل باران از ابر،
مثل شبنم از گل،
ازدمِ تیغِ جنون،
خونِ آن شب شکنانِ راهی
به بلندی هایِ قله یِ روز
شره
شره
به زمین
می ریزد!
 
***
جعفر مرزوقی (برزین آذرمهر)
11/2013
 

۱۴۰۰ آبان ۱۵, شنبه

چارۀ رنجبران، وحدت و تشکیلات است: ابولقاسم لاهوتی

 

چارۀ رنجبران، وحدت و تشکیلات است

 ابولقاسم لاهوتی

سر و روئی نتراشیده و رخساری زرد

زرد و باریک، چو نِی

سفره‌یی کرده حمایل، بر سرِ دوش

ژنده یی در تن وی

کهنه‌یی پیچیده به پا، چونکه ندارد پاپوش

در سرِ جادۀ ری

چند قزاق سوار از پیش، آلوده به گرد

دستها، بسته ز پس

که رَوَد اینهمه راه؟

مگر آن مرد قوی همّتِ صاحب مسلک

که شناسد ره و چاه

خسته بُد

گرسنه بُد

لیک نمی خواست کمک

نِه ز ملک ، نی زِ اله

بجز از فعله و دهقان – نه به فکر دیّار

از سواران مسلح، یکی آمد به سخن

که دلش سوخت به او

– آخر ای شخص گنهکار – چنین گفت به وی :

گنهت چیست ؟ بگو!

بندی از لفظ بر آشفت به وی

گفت: ای مرد نکو

گنهم اینکه من از عائلۀ رنجبرم

زادۀ رنجم و پروردۀ دستِ زحمت

نسلم از کارگران

حرف من اینکه: چرا کوشش و زحمت از ماست

حاصلش از دگران؟

این جهان یکسره از فعله و دهقان بر پاست

نه که از مفت خوران!

غیر از این، من ز گناهِ دگری بی خبرم

دگری گفت که!

گویند تو “ آشوب کنی “، ضدِ قانون و وطن

دشمن شاهی و بیدینی و دهری مذهب

جنگجو، فتنه فکن

پرده از کار برانداز و مپیچان مطلب!

راست گوی به من!

تو مگر عاشق حبس و کتک و تبعیدی؟

تندتر می دوی از من، اگر آگاه شوی

دادش اینگونه جواب:

دین وقانون و وطن، آلت اشراف بُوَد

رنجبر، لُخت و کباب

سگِ خان، با جُلِ مخمل

بگو انصاف بود؟

خانۀ جهل خراب!

حیله است این سخنان

کاش که می فهمیدی

این عبارات مُطلا، همه موهومات است

بندِ راهِ فقرا

چیست قانون کنونی، خبرت هست از این؟

حکم محکومی ما

بهر آزاد شدن، در همۀ روی زمین

از چنین ظلم و شقا

چارۀ رنجبران، وحدت و تشکیلات است

۱۴۰۰ مهر ۳۰, جمعه

نخستین درسِ آزادی(بفارسی و انگلیسی): مجید نفیسی

 نخستین درسِ آزادی

مجید نفیسی


نه لقبهای قدیمی را می‌خواهم
نه عناوینِ تازه را.
مرا با همان نامِ آشنا
صدا کنید.

انسانم من
انسانِ دیروز و امروز
انسانِ امروز و فردا.

در چشمانم
ستارگان رنگ می‌بازند
و در دستانم
خورشید غروب می‌کند.
در لبخندم کودکی به‌دنیا می‌آید
و از قلبم خونی سرخ، بخار می‌شود.

من خدای خویشتنم و با این همه
خود را دمی می‌دیدم
از روباهی دستار بر سر.

من مادر آفرینشم و با این همه
خود را مهره‌ای می‌دیدم
در چرخِ عقیمِ تولید.

برمی‌خیزم و از مهتابی خاموش
به درختانِ مرده در زمستان می‌نگرم.
خود را در شالی می‌پیچم که خواهرزاده‌ام مرجان
برایم در زندان بافته
تا نخستین درسِ آزادی را
به طبیعت و تاریخ داده باشم.
 

        بیست‌و‌دوم دسامبر هزار‌و‌نهصد‌و‌هشتاد‌و‌پنج

***

First Lesson in Freedom

 

First Lesson in Freedom

by: Majid Naficy


I want
Neither the old titles
Nor the new ones.
Call me
By the same familiar name.

I am a man
A man of yesterday and today
A man of today and tomorrow.

In my eyes, the stars fade away
And in my hands, the setting sun.
In my smile, a child is born
And from my heart, red blood bubbles up.

I am my own god, and yet
I saw myself as a tail
Of a fox with a turban.

I am the mother of creation, and yet
I saw myself as a cog
In the barren wheel of production.

I get up, and from the quiet porch
Look at the dead trees of winter.
I wrap myself in a shawl,
That my niece Marjan knitted for me in prison,
To give history and nature
Their first lesson in freedom.

December 22, 1985

https://iroon.com/irtn/blog/17703/first-lesson-in-freedom/

۱۴۰۰ مهر ۱, پنجشنبه

آشنای شهریوری من: شعر از فیسبوک رفیق عباس سماکار

                                                            آشنای شهریوری من

شعر: عباس سماکار

از سوراخ تارِ جستجو
از صدای پا
از اشکی که بیصدا با شمارش گلوله های شب به چشم می آوری
از قصه های دلنشینِ الفبایِ مُرس بَر دیوار
از صدای انگشتی که به آهنِ در میزنی می شناسمت
از سوراخ سختِ تصویرِهای تارِ
از نوشته های مبهم دیوار
از خط های کوتاهِ روزشمار بَر گچِ سفید
از شمارش خاموش ضربه های شلاق
از فشار بالشی که زیر شکنجه خفه ات می کند
از خطِ دراز خونابه بر راهرو
در هزار خط
دیده ام ترا
از هزار نشانِ بی نشان می شناسمت
اما بیا ببینمت
دوست دارم ببینم چه شکلی هستی عزیزم
***
ممکن است تصویر سیاه و سفید ‏‏راهرو‏ و ‏داخلی‏‏ باشد
 
برگرفته از:

فیسبوک رفیق عباس سماکار

 

۱۴۰۰ شهریور ۲۹, دوشنبه

از آنرو که سازش نکردم(سروده هایی از میکیس تئودوراکیس)، ترجمۀ زهره مهرجو

 

از آنرو که سازش نکردم

سروده هایی از میکیس تئودوراکیس

ترجمۀ زهره مهرجو

 

 

 

جوان دلیر

1961

 

درختان می گریند

ناقوس ها

و  یارانت می گریند...

 

مردانه در محل کار

مردانه در خانه

تو سخن گفتی و محلۀ ما

مملو از پرنده بود.

 

دستت را دراز کردی

و ماه را چیدی،

درست همانگونه که مرگ

شبی تو را بسان گُلی …

 

قایق های ماهیگیری می گریند

امواج... و رفقایت می گریند.

 

در راهت استوار

و دوستی وفادار بودی...

دختران مخفیانه برایت رؤیاها

خورشید و ماه را گلدوزی می کردند،

آنها عشق خود را می دوختند

و بر آن راهی سفر می شدند.

 

ملوانان می گریند

ابرها... و یارانت می گریند.

 

پسر دلیر، مادرت جامه سیاه پوشیده

طوفان و ابر یارانت را در بر گرفته

بندرگاه متروک

دریا رها شده...

و خورشید از حرکت کردن باز ایستاده است!

 

 

از آنرو که سازش نکردم

1970

 

در آنسوی دریای آبی

آسمان آبی

مادری انتظار می کشد...

سالهاست که او را ندیده ام،

چرا که از قوانین پیروی نکردم.

 

لحظه ها می آیند و می روند

من هنوز پشت حصارها راه می روم.

روزهای تیره خواهند گذشت

پیش از آنکه دوباره ببینمت،

زیرا از دستورات سرپیچی کردم.

 

هالیکارناس*، پارتنی

أروپوس، کوریدالوس*

مرد جوان دلیر

برای پرتو آزادی

انتظار می کشد...

زیرا از دستورات سرپیچی کردم!

 

 

محبسی

1984

 

یک زندان

-- چگونه ما را به آنجا بردند؟--

محبسی

  زندگی ام محبسی!

 

بی حکمی و دادرسی

-- چگونه دربندمان کردند؟--

زندگی ام محبسی!

 

در ماکریانیس*

پیش از اینکه کلام آخرینت را بگویی

رگبار گلوله های انگلیسی

تو را به زانو درآورد.

تو اندوهناک نگاهمان کردی،

 گمان می کنم می اندیشیدی

روز چه کوتاه بود!

 

در میدانها

همه جدا نشسته اند...

تو با نگاه غمگینت

تنهایی شوم ما را مهر زدی.

 

چه کسی راز زندگی گم شده مان را

فاش خواهد کرد..؟

 

 

منبع:

http://www.mikistheodorakis.gr/en/poems

 

Halicarnassos*

هالیکارناس نام شهری در یونان باستان، در ساحل کاریا در آناتولی (ترکیه امروزی) بوده است.

Partheni, Oropos, Korydallos*

نام شهرهایی در یونان.

Makriyannis*

گورستانی قدیمی در شهر آتن.

 

 

۱۴۰۰ شهریور ۲۸, یکشنبه

برای دهمین سالگرد اشغال وال‌استریت -به بست‌نشینان وال‌استریت(بفارسی و انگلیسی): مجید نفیسی

 

برای دهمین سالگرد اشغال وال‌استریت

به بست‌نشینان وال‌استریت

مجید نفیسی

در راه که می‌آمدم
تا به اردوی شما بپیوندم
زن جوانی را دیدم
که می‌خواست سیگارش را روشن کند.
او نه کبریتی خرید
نه فندکی گدایی کرد.
به سادگی از مردی
که سیگار می‌کشید پرسید:
"می‌شود آتشتان را وام بگیرم؟"
و بازتابِ سرخی آتش را
در چشمهای درخشان مرد
بازشناخت.

آری
با یک آتش
می‌توان بیش از یک سیگار گیراند.
آتش، ملک همگان است
و "به هر کس به اندازه‌ی نیازش." ۱

ای ناباوران
به "دست غیبی بازار"! ۲
شوخی نمی‌کنم
آتشِ اشتراک در اردوگاه شما
بی شک
آتشین سنتِ دودی‌های ماست.
آتش پرفروغ‌تان بی‌دود باد!

هشتم نوامبر دوهزار‌و‌یازده 

۱ـ کارل مارکس: "نقد برنامه‌گوتا".
۲ـ آدام اسمیت:"ثروت ملل".

***

To the Campers at Wall Street

For the Tenth Anniversary of Occupy Wall Street

To the Campers at Wall Street

by Majid Naficy

As I was coming
To join your encampment
I saw a young woman
Who wanted to light her cigarette.

She neither bought matches
Nor begged  for a lighter.
She simply asked a man
Who was smoking a cigarette:
"May I borrow your fire?"
And she recognized
The reflection of his red fire
In his shining eyes.

Yes,
One fire
Can light more than one cigarette.
Fire belongs to all
And "to each according to his needs."(1)
Oh, you nonbelievers
In the "invisible hand of the market!" (2)
I am not kidding
The fire of sharing in your campground
Is undoubtedly
The fiery tradition of our smokers.
May your bright fire be smokeless!

November 8, 2011

1. Karl Marx Critique of the Gotha Program.
2. Adam Smith  The Wealth of Nation.

https://iroon.com/irtn/blog/17607/to-the-campers-at-wall-street/

۱۴۰۰ شهریور ۲۷, شنبه

نمیتوانم ببخشم: به قاتلان همسرم(بفارسی و انگلیسی): مجید نفیسی

 

نمیتوانم ببخشم: به قاتلان همسرم

مجید نفیسی

نه! نمیتوانم ببخشم. من همسر و رفیق او بودم و اکنون به عنوان یک وارث نمی‌توانم از سر این جنایت بگذرم. از خود او بخواه که ترا ببخشد. به گورستان کافرها برو. هشت قدم مانده به در ـ شانزده قدم رو به دیوار مزار بی نشانش را پیدا کن و به بانگ بلند نامش را ببر و بگو که از کرده‌ی خود پشیمانی و خواهش کن که ترا ببخشد.

شاید او پس از گذشت بیست و یک سال دوباره بپا خیزد، چشمهای خواب آلودش را بمالد و به تو نگاه کند. تو زخم گلوله را بر سینه‌اش می‌بینی و به یاد می‌آوری آن روز سرد دی ماه را، هنگامی که آنها را آوردند با چشمهای بسته. پنجاه و دو نفر بودند، دو زن و پنجاه مرد. تو زانو زدی و ماشه را چکاندی و دیدی که او فرو افتاد.

آیا از خود پرسیدی که چرا او را می‌کشی؟ در راه دین و به خاطر وظیفه. رهبر حکم قتل او را امضا کرده بود. رئیس قوه قضائیه نام او را در فهرست اعدامی ها گذاشته بود. حاکم شرع حکم او را بریده بود. شکنجه گر او را به تخت بسته بود. بازجو او را زیر فشار پرسشهای خود گذاشته بود. مأمور دادستانی او را از بیمارستان بیرون کشیده بود، و مردی در آریاشهر به کمیته محل تلفن کرده بود تا بیایند و او را که در هنگام فرار از دیواری فرو افتاده و لگن خاصره اش شکسته بود با خود ببرند. تو هنوز به جای گلوله نگاه می‌کنی و به یاد می‌آوری هنگامی که پیکر او را در کیسه‌ای پلاستیکی گذاشتی و روی جسدهای دیگر توی نعش کش انداختی تا راننده آنها را به گورستان کافرها ببرد و پاسدارها آنها را توی یک گور دسته جمعی چال کنند بی آن که بر آن نشانی بگذارند.

آنگاه صدای او را می‌شنوی که از تو می‌پرسد: آیا هنگامی که مرا دستگیر کردید حکم بازداشت را به من نشان دادید؟ آیا در زمان بازجویی به من اجازه دادید که وکیلی داشته باشم؟ آیا در دادگاهی علنی مرا به حضور هیات منصفه آوردید و به وکیل مدافع من اجازه دادید تا از من دفاع کند؟ آیا دادستان در کیفرخواست خود به جای اینکه بر اقرار اجباری و مدارک ساختگی تکیه کند برای اثبات جرم بر شواهد صحیح و عینی انگشت گذاشته بود؟ آیا حکم مجازاتی که برای من بریده شد متناسب با جرمی که من بدان متهم شده بودم بود؟ آیا به من حق فرجام خواهی داده شد؟

اینک به من بگو: آیا برای پرسشهای او پاسخی داری؟ بدون دادرسی چگونه می‌تواند سخنی از حق گذشت ورثه‌ی مقتول در میان باشد؟ گذشت و آشتی فقط هنگامی میسر است که پس از بازشکافی گورهای گروهی، روند دادرسی آغاز شود، نقش کسانی که در قتل مقتول دست داشته‌اند روشن گردد و حکمی متناسب با جرم برای آنها بریده شود. گذشت پیش از دادرسی به معنای از یاد بردن بی عدالتی در گذشته و صحه گذاشتن بر بیدادگریهای تازه است. آن کس که نسبت به بی رحمی‌های دیروز بی تفاوت می‌ماند خواه ناخواه همدست قساوت های امروز می‌شود.

من به عنوان بازمانده و وارث همسرم عزت طبائیان که در 17 دی 1360 پس از چهار ماه اسارت در زندان اوین اعدام شد چگونه می‌توانم پیش از آن که دادگاهی تشکیل شود تا به پرونده  قتل او رسیدگی کند از مجازات مجرمین گذشت کنم؟ آنها چه کسانی هستند؟ کسی‌ست که حکم قتل او را امضا کرده است. کسی‌ست که حکم او را بریده است. کسی‌ست که او را شکنجه و بازجویی کرده است. کسی‌ست که باعث دستگیری او شده است، و کسی‌ست که در آن روز برفی دیماه بر سینه‌ی او زخم گلوله را نشانده است. همه‌ی آنها دستهایی آلوده دارند و اگرچه همه قربانی نظام فکری کهنه‌ای هستند که به نام دین  و دولت افراد را برای انجام چنین جنایاتی آماده می‌کند اما با این وجود تک تک آنها مسئول اعمال خود هستند و باید در مقابل دادگاهی با هیات منصفه، علنی و با وکیل مدافع حاضر شوند و جوابگوی کردار خود باشند تا عدالت در مورد آنها اجرا شود، و فقط آنگاه می‌توان از وراث مقتول پرسید که آیا مایل به گذشت هستند؟

نه! نمی‌توانم از خود بزرگ منشی و سخاوت نشان دهم زیرا که هنوز دادگاهی مستقل تشکیل نشده تا من بتوانم حق گذشت از مجازات مجرم را به دست بیاورم. گذشت پیش از دادرسی، نه فقط به معنای فراموش کردن رنج و پایداری همسرم عزت و هزاران زن و مرد آزادیخواهی‌ست که به خاطر باورهای فلسفی‌شان شکنجه و تیرباران شدند بلکه همچنین صحه گذاشتن بر بیدادگریهایی ست که امروزه همچنان در وطن ما جریان دارد.

نه! نمی‌توانم ببخشم، نه از آن رو که خواستار انتقام هستم، دادخواهی با خون خواهی فرق دارد. کسی که می‌خواهد انتقام خونی را بگیرد صرفا به فرو نشاندن حس خشم خود توجه دارد و به پی آمدهای عمل خشونت آمیز خود آگاه نیست. اما آن کس که خواستار دادخواهی‌ست نه شخص خود که دادگاهی مستقل یعنی مرجع ثالثی را میان خود و متهم داور قرار می‌دهد و از آن می‌خواهد که با رعایت حقوق متهم بر جنایتی که اتفاق افتاده است به قضاوت بنشیند. انتقام و مقابله‌ی به مثل از نظام قبیله‌ای ناشی می‌شود و با نظام مستقل دادرسی در جامعه جدید به کلی متفاوت است. در قضاوت نو بر اصلاح شخص مجرم و پیشگیری از تکرار جرم تکیه می‌شود حال این که در قصاص و انتقام قبیله‌ای بر مقابله به مثل و تلافی جویی.

نه انتقام و خشونت، نه فراموشی و پذیرش بی عدالتی! قتلی اتفاق افتاده است و من به عنوان همسر مقتول تا هنگامی که دادگاهی مستقل تشکیل نشده تا به این پرونده رسیدگی کند نمی‌توانم ترا ببخشم. به گورستان کافرها در خیابان خاوران برو، و اگر می‌توانی در لابلای آن همه گور بی نام و نشان که از بیست و یک سال پیش تاکنون به وسعت آن ماتم سرا بسی افزوده است، خاک همسر مرا پیدا کن  و به او بگو که از جنایتی که در حق او روا داشته‌ای پشیمانی و می‌پذیری که در برابر دادگاهی مستقل حاضر شوی. آنگاه به پیرامون خود بنگر، شاید مرا نیز در کنار آن گور بیابی.

سی‌و‌یک اکتبر دوهزار‌و‌دو 

 

گنج نشاندار

هشت قدم مانده به در
شانزده قدم رو به دیوار
کدام گنج نامه از این رنج خبر خواهد داد؟

ای خاک
کاش میتوانستم نبض ترا بگیرم
یا از جسم تو کوزه ای بسازم
افسوس
طبیب نیستم
کوزه گر نیستم
تنها وارثی بی نصیبم
دربدر گنجی نشاندار

ای دستی که مرا چال خواهی کرد
نشان خاک من این است:
هشت قدم مانده به در
شانزده قدم رو به دیوار
در گورستان کفرآباد

سیزده نوامبر هزار‌و‌نهصد‌و‌هشتاد‌و‌شش

>>> به انگلیسی بخوانید

***

 

       I Cannot Forgive: To the Killers of My Wife

       By Majid Naficy

                   No! I cannot forgive you. I was her husband and comrade, and now as an heir, I cannot shrug off this murder. Ask her to forgive you herself. Go to Infidel cemetery and find her unmarked tomb by pacing eight steps from the gate and sixteen steps against the wall; call out her name; say that you regret killing her, and beg for her pardon.

        Perhaps after twenty one years she will stand up again, rub her heavy eyelids, and look at you. You will notice the bullet wound on her chest, and remember that cold day in January, when the prisoners were brought forward, blindfolded. They were fifty two individuals: two women and fifty men.  You aimed and shot her and saw that she fell down. Did you ask yourself why you were killing her? In the name of God and the Islamic state? Khomeini endorsed her death warrant; the head of the judiciary added her name to the list on death row; the Islamic judge announced her sentence; the jailer tied her to the torture-bed; the interrogator cornered her with his questions; an Islamic republican guard carried her from the hospital to the prison; and a man in Aria-Shahr called the local Islamic police committee to come and capture her who, while fleeing, had jumped down from a wall and broken her pelvis. You are still looking at the bullet wound, remembering when you put her cold body into a plastic bag and threw it into the mortuary truck with other corpses to be brought to Infidel cemetery; and the Islamic republican guards hastily buried them in a mass grave without any stone tomb.

        Then you will hear her voice asking you, "When you came to arrest me did you show me a warrant? Did you let me have an attorney at the time of cross-examination? Did you bring me before an open court with a jury and let my lawyer defend me without fear? When the prosecutor charged me, was his indictment based on true and objective facts, or forced self-incrimination and false testimonies? Was my sentence fair and proportionate to my alleged crime? Did I have the right to appeal?"

         Now, tell me what your responses are to her questions.

         Without justice how can one speak of the right of heirs to pardon? Reconciliation is possible only when the mass graves are uncovered and the process of seeking justice begins, the roles of those who have participated in this crime are determined, and each person receives a fair sentence accordingly. Pardon prior to justice leads to forgetting the injustices in the past and yielding to more injustices in the future. One who remains indifferent toward yesterday's cruelties becomes an accomplice to today's crimes.

       How can I, as the survivor and heir to my wife Ezzat Tabaian, executed on January 7, 1982 in Evin prison, forgive the crimes of the participants before her murder is investigated by an independent grand jury? Who are these participants? One who endorsed her death sentence; one who gave the verdict; one who tortured and interrogated her; one who instigated her arrest; and the one who, on that snowy day in January, put a bullet in her chest. They all have dirty hands. Each is responsible for his act, despite the fact that these men are products of an outdated ideology that justifies their brutality. They should be tried in an open court with juries and lawyers and be held accountable for their crimes so that justice prevails.  Only then can one ask the heir if he is willing to pardon the criminals.

        No! I cannot show magnanimity and generosity because no independent court has been created yet to indict and condemn the criminals so that I can ask for their pardon. Reconciliation prior to the process of justice would mean forgetting the agony that my wife, Ezzat, and thousands of other women and men went through because of their beliefs, and approving other similar injustices that are currently being committed in my homeland.

        No! I cannot forgive. Not because I advocate revenge; quite the contrary. I believe that  pledge for justice differs from vengeance for bloodshed. An avenger of murder merely wants to satisfy his personal anger and does not care about the social consequences of his violent act. One who seeks justice should not take matters in his own hands, but find a competent third party, that is, an independent court capable of making an objective judgment about  a committed crime without violating the rights of the accused. Revenge and retaliation derive from tribalism and completely differ from the independent judicial system of our era. In modern law the goal is to rehabilitate criminals and prevent crime. But in religious retribution and tribal retaliation the objective is an eye for an eye.

        Neither revenge and violence, nor amnesia and submission to tyrants! A murder is committed and needs to be reviewed by an independent court. Until that time I, as the widower of the murdered, have no right to forgive you. Go to Infidel cemetery at Khavaran road, Tehran. Find the burial site of my wife among the other graves in that place of grief that has greatly expanded over the past twenty-one years. Tell her that you are regretful of the crime committed against her, and that you agree to appear in front of an independent court. Then look around. Perhaps you will see me next to her grave.

                                        October 31, 2002 


Marked Treasure


Eight paces from the gate,
Sixteen paces toward the wall.
Which scroll speaks of this treasure?

Oh, earth!
If only I could feel your pulse
Or make a jug out of your body.
Alas! I'm not a physician.
I'm not a potter.
I am only an heir, deprived,
wandering in search of a marked treasure.

Oh, hand that will bury me,
This is the mark of my tomb:
Eight paces from the gate,
Sixteen paces toward the wall.
In the Cemetery of the Infidels.

November 13, 1986

>> Read in Persian

https://iroon.com/irtn/blog/17603

۱۴۰۰ شهریور ۱۸, پنجشنبه

چهار شعر(نیویورک، کابل، دلهره‌ی ایرانی، و به همسر یک سرباز) پس از یازدهم سپتامبر(بفارسی و انگلیسی): مجید نفیسی

  


        چهار شعر پس از یازدهم سپتامبر


        مجید نفیسی

یک. نیویورک

امروز
نیویورک خم شد
و در آبهای اطلس گریست.

از زخمی بزرگ می‌نالید
روی تیره‌ی پشتش.

آنگاه به‌یاد‌آورد
زخمهای کهنه‌ی کودکانش را
از هلند و ایرلند
از آفریقای سیاه
از لهستان و اوکراین
و از واحه‌های ارض مقدس.

نه!
باید به‌پا‌می‌خاست
و می‌گذاشت تا آفتاب
بار دیگر بر چهره‌اش بدرخشد
و کودکانش دستهای یکدیگر را بگیرند
و بر گرد دامنِ چرخانش
به‌رقص‌درآیند.

یازدهم سپتامبر دوهزار‌و‌یک 

دو. کابل

اما کاکلی‌ها که پرواز را از یاد نبرده‌اند
و لاخ‌های علف همچنان از خاک کابل سر برمی‌کشند
و رودهای خشک از کوه‌های پامیر بار برمی‌گیرند
و بیشه‌های سمنگان از آوای پرندگان پر می‌شوند
تهمینه در کنار جاده خواهد ایستاد
بی‌برقع و با برق شادی در چشم
و رستم از رخش پیاده خواهد شد
و در برابر خود هیچ هفت‌خوانی
جز عشق، عشق، عشق نخواهد دید.

بدین گونه توپ‌ها خاموش می‌شوند
و تانک‌ها در زیر زنگار سبز می‌پوسند
و سربازان به ساخلوها بازمی‌گردند
و دستاربندان به نمازخانه‌ها
و کودکان در پشت میزها می‌نشینند
و دختران دشت به شهر می‌آیند
و در کوچه‌ها آواز می‌دهند
که "گل, گل آورده‌ام"
و سخن‌سرای پیر توس
از فراز ایوان باغ خود
به جانب خاور چشم می‌دوزد
و به لفظ شیرین دری می‌گوید:
"آه ای کابل! بیش از این صبور مباش
و روا مدار که همچنان از تو خون بریزد
باشد که رودابه بار دیگر گیسوان باز‌کند
و از فراز خوابگاه خود به پایین فرستد
تا زال از آن چون کمندی به فراز آید."

سیزده نوامبر دوهزار‌و‌یک  


سه. دلهره‌ی ایرانی

در اتوبوس "گری هاند"*
جای خالی مردی دیده می‌شود
که برای ناهار به "این اند آوت" رفته است.
مسافران دیگر همه بازگشته‌اند.
راننده پشت فرمان نشسته است
و از آینه‌ی کناری
به پشت سر نگاه می‌کند:
مردی به همبرگرش گاز می‌زند,
پسربچه‌ای با انگشتهای زعفرانی
از پاکتی باد‌کرده پفک برمی‌دارد
و زنی با تلفن دستی‌اش
به اسپانیولی حرف می‌زند.

من از خود می‌پرسم:
چه کسی برای او به پا خواهد خاست؟
چه کسی نام او را بر زبان خواهد آورد؟
اینجا ایران نیست
اما من دلهره‌ای ایرانی دارم.
کتاب شعر مولوی‌اش روی زمین افتاده
و کت خاکی رنگش پشت صندلی آویزان است.
راننده دستش را روی بوق می‌گذارد
و من در صدای آن، ناله‌ی مردی را می‌شنوم
که در برابر مشتها و لگدها
تنها صورت خود را می‌پوشاند.

شش نوامبر دوهزار‌و‌شش 

* Greyhound شرکت اتوبوسرانی مسافربری سراسری در آمریکا


چهار. به همسر یک سرباز

 تو را می‌بینم که به او می‌نگری

در غسالخانه‌ی غمزده‌ی شهرت
جایی که دودکشها آسمان را سیاه کرده‌اند
و فقر در رخت چرکینش سوت‌زنان می‌گذرد.

قطره‌ی اشکی شدم آنجا
که از چشمهای زیبای تو فرو‌افتاد
بر دهان دوخته‌اش
و تن‌از‌هم‌دریده‌اش
و فریادی شدم
از گلوی بسته‌ات
وقتی که او را در تابوت سیاهش بردند
تا به دهان بی‌شرم خاک بگذارند.

آیا از مادرش پرسیدی
که اولین قدم را کی برداشت
و نخستین واژه‌اش چه بود
و اولین لبخندش به که بود؟
آخرین فریادش را هنوز می‌توان شنید
وقتی که خدای جنگ
مسلسلی در دستش نهاد
و او را به جبهه فرستاد:
" بکش یا کشته شو!"

می‌دانم که تو را دوست داشت
و مهربانی چشمهایش را صیقل داده بود
کی اولین بار او را بوسیدی
و آخرین بار با کدام رویا
او را بدرقه کردی؟


 ***

Four post-9/11 poems

By Majid Naficy

One. New York

Today
New York bent down
And wept
In the Atlantic waters.

She sustained a large wound
To her spine.

Then she remembered
The old wounds of her children
From the Netherlands and Ireland,
From black Africa,
From Poland and the Ukraine
And the oases of the Holy Land.

No! She must rise again
And let the sun
Shine on her face
And her children
Hold hands
And come back to dance
Around her whirling skirt.

September 11, 2001


Two. Kabul

But Larks have not forgotten to fly
And grass still sprouts from the earth of Kabul
And rivers are replenished by the snows of Pamirs
And the groves of Samangan are filled with sounds of birds.

Tahmineh will stand by the road
Unveiled, with gleams of joy in her eyes
And Rostam will dismount Rakhsh.
He'll see no ordeal facing him
But love, love, only love.

Thus the cannons will go silent
and the tanks rust under the green moss
And the soldiers return to their garrisons
And the turbaned to their temples
And the children to their desks
And the country girls will come to the city
Shouting in the alleys:
"Flowers! Flowers! Flowers!"

And the old poet of the city of Toos*
Will look toward the east
From the balcony of his garden
And say in the sweet words of Dari:
"Ah, Kabul! Do not suffer any longer
Or shed your blood in vain.
Roodabeh will untie her hair again.
It falls from her high balcony
And Zal will rise to his love".

November 13, 2001

* Ferdowsi of Toos is the great Persian epic poet who wrote Shah Nameh
a thousand years ago, in which Roodabeh, the daughter of the king of Kabul gives
birth to Rostam, the greatest Iranian mythical warrior.


Three. Iranian Panic

On the Greyhound bus
There is the empty place of a man
Who has gone to In-n-Out for lunch.
The other passengers have all returned.

The driver is looking behind
Through his side mirrors:
A man is biting his hamburger
A little boy is taking Cheetos
From a big puffy bag
With his saffron fingers
And a woman is speaking Spanish
on her cell phone.

I ask myself:
Who will stand for him
Who will call his name?
This is not Iran
But I have an Iranian panic.
His book of Rumi is on the ground.
His khaki jacket is hanging behind the seat.
The driver puts his hand on the horn.
I hear within its sound
The moans of a man punched and kicked.

November 6, 2006


Four. To a Soldier's Wife


I see you looking at him
In a mortuary in your town
Where the chimneys have darkened the sky
And poverty passes whistling
In its dirty suit.

There, I became a drop of tear
Falling from your beautiful eyes
Onto his sutured mouth
And his torn body
And I became a mournful cry
From your tightened throat
As his casket was carried away
And placed into the shameless ground.

Did you ask his mother
When he took his first step
And what was his first word
And who got his first smile?
His last cry can still be heard
When God of War
Put a machine gun in his hands
And sent him to the battlefield:
"Kill! Or be killed!"

I know that he loved you
And tenderness had polished his eyes.
When did you kiss him first
And for the last time
With what dream
Did you send him off?

https://iroon.com/irtn/blog/17574/four-post-9-11-poems/

۱۴۰۰ شهریور ۱۴, یکشنبه

راز: زهره مهرجو

 

راز

از: زهره مهرجو

عمیق و بی پیرایه می سرودی،

خورشید در کف دستانت می زیست

ظرافت احساس از نم نم نُت هایت می بارید...

ژرفای ادراک از قلمت می تراوید،

عشق نیروی لایزال تو بود

راز تداوم...

و جاودانگی ات!

۱۴۰۰ شهریور ۸, دوشنبه

به همسر یک سرباز(بفارسی و انگلیسی): مجید نفیسی

 

 به همسر یک سرباز

مجید نفیسی

تو را می‌بینم که به او می‌نگری
در غسالخانه‌ی غمزده‌ی شهرت
جایی که دودکشها آسمان را سیاه کرده‌اند
و فقر در رخت چرکینش سوت‌زنان می‌گذرد.

قطره‌ی اشکی شدم آنجا
که از چشمهای زیبای تو فرو‌افتاد
بر دهان دوخته‌اش
و تن‌از‌هم‌دریده‌اش
و فریادی شدم
از گلوی بسته‌ات
وقتی که او را در تابوت سیاهش بردند
تا به دهان بی‌شرم خاک بگذارند.

آیا از مادرش پرسیدی
که اولین قدم را کی برداشت
و نخستین واژه‌اش چه بود
و اولین لبخندش به که بود؟
آخرین فریادش را هنوز می‌توان شنید
وقتی که خدای جنگ
مسلسلی در دستش نهاد
و او را به جبهه فرستاد:
" بکش یا کشته شو!"

می‌دانم که تو را دوست داشت
و مهربانی چشمهایش را صیقل داده بود
کی اولین بار او را بوسیدی
و آخرین بار با کدام رویا
او را بدرقه کردی؟


https://iroon.com/irtn/blog/17542/to-a-soldier-s-wife/

***

 

 

To a Soldier's Wife

        by Majid Naficy


I see you looking at him
In a sad mortuary in your town
Where the chimneys have darkened the sky
And poverty passes whistling
In its dirty suit.

There, I became a drop of tear
Falling from your beautiful eyes
Onto his sutured mouth
And his torn body
And I became a mournful cry
From your tightened throat
As his casket was carried away
And placed into the shameless ground.

Did you ask his mother
When he took his first step
And what was his first word
And who got his first smile?
His last cry can still be heard
When God of War
Put a machine gun in his hands
And sent him to the battlefield:
"Kill! Or be killed!"

I know that he loved you
And tenderness had polished his eyes.
When did you kiss him first
And for the last time
With what dream
Did you send him off?

https://iroon.com/irtn/blog/17542/to-a-soldier-s-wife/

۱۴۰۰ شهریور ۵, جمعه

می رسداز راه فرخنده: فرح نوتاش

 می رسداز راه فرخنده

  پاشید خون سرخ سیال

بر هلال صاف سپیده و صبح

بهت... حیرت و سپس

فروریزش دیوار قطور سکوت

 

اکنون ... با انفجار کوبش طبل ها  

و یورش زرین شیپور ها

می رسد از راه فرخنده

 

چهره و گیسو...

به خاک و خون آلوده

نیست در چشمان او اشگی

لیک با حیرت ... بر حیله و بر تهمت

بر خشونت ...  بربریت

 

و چه سهمگین

عزم رزمش

 

منم فرخنده ... دخت افغان

به عزم رزم...

پرچمدار نهضتی ... به جهان

علیه جهل و ظلمت... اهرم امپریالیسم

علیه لشگراوباش

طالبان ... ملا

نوکران فاسد امپریالیسم

ای مردم ... با منید یا نه؟

با منید یا نه؟

 

طبل ها کوبان

فریاد پرخروش... خشم شیپور

نه عزای دخت افغان

بلکه تولد...

نهضت پر شور فرخنده

 

منم فرخنده

هدیۀ ام شور جوانی

هدیه ام عمرم ... زندگانی

ای مردم ... با منید... یا نه

با منید یا نه؟

 

نیست در چشمان او اشگی

لیک با نگاهش ... می زند صد تازیانه

بر اوباش و اراذل

بر حامیان جهل و ظلمت

بر صامتان... تنها گذاران...عابدان پول

و می گوید ...

روز نو ... با جانی پاک... و لباس رزم

همراه هم شوید  

 

 می خیزد با صبح و سپیده

طبل ها کوبان

شفای رنج  سال های درد

کنون فریاد شیپوران

جهان با ر دگر از شور می لرزد

پایان خاموشی ست

به آخر شد وحشت و سستی

نهضت اینجاست... مرد و زن اینجا

فرخنده ها همه این  جا...

پرچم ما

 تصویرچهرۀ خونین فرخنده

تیر ها می گردد رها ... از کمان هفت رنگ

زیرو رویی ست... این تغییر

مبارک باد...  نهضت فرخندۀ ما

 

طبل ها کوبان

خون چرکین هیولا می دود

بر معبر ومنبر

به بیرق های  سرخ ... آبی

راه راه وپر ستاره ... ضربدر 

فرو می ریزد اینک

قصرهای سلطۀ افیون

با طنین تند و برا و طلایی

 بر خاسته از سینۀ پرخشم شیپور

اکنون ... می میرد هیولا   

ومی رقصد نهضت... بر خاکستر گور

 

و عطر جان افزا... همراه نسیم  

می رسد از نارنجستان های پیروزی

و می زداید ... غبار غم

ز جان عاشقان نور

مبارک باد بر ما خیزش ما

که ما پیروز مندانیم

مبارک باد بر ما

نهضت فرخندۀ ما

 

فرح نوتاش

وین ... مارس 2015

کتاب شعر 7

www.farah-notash.com

Womens-power.farah-notash.com

 

 

 

 

افغانستان: راحل رابومند 

 

افغانستان

 راحل رابومند 

 بی دین بی دینم

اگر ایمان شما هستید

نامرد نامردم

اگر مردام شما هستید

 

ترجیح می بخشم

از این پس بی خدایی را

وقتی که انسان های با قران شما هستید

 

می پوسد آخر کنج زندان

نا برادرها...

یوسف نمی آید

اگر کنعان شما هستید

 

بوسید باید خاک پاهای شغالان را

امروز وقتی... رستم دستان شما هستید

 

بر زخم های پیکر فرخنده گان سوگند

با درد می میرم

اگر درمان شما هستید

 

از رهروان حضرت ابلیس باید بود

تا بندگان بر حق ییت دان شما هستید 

از خوک ها هم ... بعد از این حیرت نخواهم کرد

دیدم که بی غیرت ترین حیوان شما هستید

 

ای لکه های ننگ بر پیشانی تاریخ

من نیستم انسان

اگر انسان شما هستید

 

 

  1. 08. 2021

 

۱۴۰۰ مرداد ۲۶, سه‌شنبه

شعر من بوی نادیه می‌دهد - به یاد نادیه انجمن - در همیستگی با زنان افغان(بفارسی و انگلیسی): مجید نفیسی

 در همیستگی با زنان افغان


شعر من بوی نادیه می‌دهد

مجید نفیسی

به یاد نادیه انجمن


نان من به شعر دری می‌ماند
که سحر، آتش آن را می‌افروزم.
مایه‌اش را از رویاهایم می‌گیرم
و میان خواب و بیداری می‌ورزم.

گندمش از خاک توس است
که فردوسی تخم آن را افشاند
و خشخاشش از دره‌یمگان
که ناصرخسرو بوته‌آن را بنشاند
و ریگش از کرانه‌ی آمودریا
که رودکی آن را چون پرنیان خواند
و هیمه‌اش از نیستان بلخ
که مولوی در آتش عشق آن ماند.

اما وقتی که از تنور درش می‌آورم
به نان سنگک می‌ماند
و شکل زنی را دارد پیچیده در چادر
که بی‌صدا فریاد می‌زند:
"این منم، شاعر گل دودی
که ناشوهرم در هرات پرپر کرد."

نان من به شعر دری می‌ماند
که به بوی نادیه آغشته‌ست
اگر آن را داغ‌داغ می‌خواهی
دست در آتش کن.

پانزده نوامبر دوهزار‌و‌پنج

My poem has the scent of Nadia

 

In Solidarity with Afghan Women

My poem has the scent of Nadia


In memory of Nadia Anjuman


By Majid Naficy


When I light the oven early morning
My bread looks like Dari poetry.
I find its starter in my dreams
And I knead it between sleep and waking.

My wheat comes from the land of Toos
Where Ferdowsi spread its seeds,
And my poppy seeds from the valley of Yamgan
Where Naser Khosrow planted their roots,
And my oven pebbles from the banks of Amoo River
Where Roodaki called them soft as silk,
And my firewood from the grove of Balkh reeds
Where Rumi kept the fire of his love.

But when I take it out of the oven
It looks like a Sangak bread
Shaped as a Woman in her chadour,
Shouting voicelessly: "It's me,
The poet of 'Dark Flower,'
Ravaged by my husband in Herat."

My bread looks like Dari poetry
Perfumed with the scent of Nadia.
If you want it hot and fresh
Put your hand in the fire.


November 15, 2005 

Note
* Dari Persian poetry began in the 9th century in the greater Khorasan region. Today this area is divided among Iran, Afghanistan, Tajikistan and some Turkish central Asian countries. The four classical Persian poets whose names are mentioned in the  poem as well as Nadia Anjuman all come from that region.

https://iroon.com/irtn/blog/17488/my-poem-has-the-scent-of-nadia/

۱۴۰۰ مرداد ۱۴, پنجشنبه

سرود هیروشیما - در یاد بود فاجعۀ هیروشیما ... 6 اوت 1945(بفارسی و انگلیسی): فرح نوتاش

 

http://www.farah-notash.com/music/hiroshima.html

سرود هیروشیما ضبط : وین  2004 

شعر ، ملودی، صدا : فرح نوتاش

موزیک و کمپوزیسیون : ولنتینو ن

هیروشیما


در یاد بود فاجعۀ هیروشیما ... 6 اوت 1945

فرح نوتاش

من ترا بیاد می آورم

من ... ترا بیاد می آورم

من... با تو آه می کشم

من با تو ... می گریم می گریم می گریم

هیروشیما

 

آنگاه که پرندگان ...

در آبی های آسمان ...

به پرواز در می آیند

با آهی عمیق

می گریم ... می گریم هیروشیما

که چرا...

هیروشیما

 

هنگامی که باد ...

در چمنزار ها به نجوا در می آید

و بر پنجره های باز

پرده ها را ... به حرکت می دارد

من می گریم... می گریم

که چرا ...

هیروشیما

 

روز 6 اوت...

هنگامی که خورشید به طلوع می خیزد

و اندازه های قارچ اتمی....

رو به گسترش است

من می گریم...می گریم

که چرا...

هیروشیما

 

ما...باید اسم  آنان را

برای دریافت جایزه ...

بر یخ  بنویسیم

که این ابلیسان... این شکارچیان  نفت

همان ... قارچ کارانند

و من... می گریم ...می گریم

از اعماق قلبم ...

آه... هیروشیمای من

آه هیروشیمای من

 

ترجمه از سروده به انگلیسی

فرح نوتاش

وین 06. 08. 2004

کتاب  5

www.farah-notash.com

***

Hiroshima

In commemoration of Hiroshima disaster 06.08.1945

I remember you

I remember you

I sigh with you

I cry with you

Hiroshima

 

when the bird fly

in the blue sky

with a great deep sigh

I cry … but why

Hiroshima

 

         when the wind whispers

         in green meadows

         and blows curtains

         on open windows

         I cry but why

         Hiroshima

 

on the 6th August

when the sun rises

atomic mushroom

keep growing sizes

I cry … but why

Hiroshima

 

US war machine

nonstop as seen

horror planter

on the earth so keen

I cry and cry

Hiroshima

 

we must write on ice

their name for a price

devil oil hunters

are the same…

ugly old planters 

I cry and cry

deep from the heart

oh …my oh my

Hiroshima

 

 

Farah Notash

Vienna   06.08.2004

Poem book 6

www.farah-notash.com

 

 

۱۴۰۰ مرداد ۱۰, یکشنبه

آوای بهار: شعری از زهره مهرجو

 


آوای بهار

شعری از زهره مهرجو

آوای بهار

شعری از زهره مهرجو

آوای بهار pdf

گوش کن

به صدای آرام درخت ها در بهار

هنگامیکه شاخه هاشان خم می شوند

و در آب روشن جویبار به تصویر خود می نگرند...

برگ های سبز و سرخ بر آنها

در وزش ملایم نسیم می لرزند

و عطر شکوفه ها را در فضا می پراکنند...

پرندگان کوچک جست و خیز کنان

در هوا صعود می کنند

و بر شاخه های نازک آنها جای می گیرند

تا برای طبیعت جوان به ترانه سرایی بپردازند...

در سایه خنک شان

حواصیل آرام

فکورانه نگاهش رادر خلأ دور رها می سازد...

در آن لحظه گویی همه چیز

با نبض بلند طبیعت به طپش می افتد

و به حواس ما بیداری می بخشد...

لحظه هوشیاری کامل زمین است،

زمانی برای تأمل کردن...

کاوش فصل های گذشته از منظری وسیع تر

و تالش برای رسیدن به افق های روشن.

لحظه درآغوش کشیدن هر آنچه که هست،

هر چه که عشق می ورزد

و تازه می شود...

در این لحظه صدای گام های بلند طبیعت

در همه جا

طنین می گیرد!

آوای بهار pdf

۱۴۰۰ مرداد ۴, دوشنبه

خوزستان........: ی. صفایی

 

خوزستان........

ی. صفایی

قلبم می تپد

در هجوم احساسات

تشنه لب

تا سرودی بخواند

وطنم، در آتش

و بغض ترک خورده

فریاد میزند

تو خود، معجزه ای

برخیز

 

درهجوم احساسات این مردم لب تشنه بخود میپیچم، شعرهایم را به کدامین خطه این خاک فرش کنم تا سرودی بخوانند؟

وطنم در عطش و آتش و گلوله میسوزد و کارگرش در اعتصاب، بغض ترک خورده اش را میشکند و فریاد میزند.....!!

 

هموطن،

ایران مان در چنگال دژخیمان خون آشام است، سکوت تو گریه های کودکانی را رقم میزند که نان را در زباله ها جستجو میکنند.

امروز بپاخیز که فردا دیر است! منتظر کدامین معجزه هستی؟! تو خود، معجزه ای! برخیز و پرچم آزادی را با شور و هیجان جوانی ات بدست بگیر و کاخ این حرامیان را بر سرشان خراب کن. کف خیابانها در انتظار توست تا لگد کوبش کنی و میلیونها قلب افسرده را برای آزادی فردای میهن دوباره به شور درآوری!

 

زندگی این بار لبخند زنان، صلح و آزادی را نوید میدهد و در قلبش فریادهای مردم را با جان و دل برای فردای روشن کودکانمان بتاریخ میسپارد.

هم مهین! دستهای تو گلوی جلادان زمان را میفشارد، دستهایتان را یکی کنید، امروز همان روزیست که منتظرش بودید! جرقه! بله، جرقه از طرف مردم بجان رسیده زده شد. بپاخیزید، بپاخیزید که همه ما منتظر سقوط عفریت اسلام هستیم. سقوط نظام، آغاز تولدی نوین بدست شما دلاوران است.

 

پس برای نجات نسل آینده، خوزستان را فریاد و حمایت کنید و کاخ این حرامی های بیگانه را بر سرشان ویران کنید.

سکوت ما، پیروزی این حرامیان است!

خوزستان تشنه لب است، کارگران گرسنه در اعتصاب و ایران مچاله شده در دست فاشیستهای مذهبی است!

مردم! وحدت ملی را در اتحاد خود یاری کنید....

 

تا کی به خوف و وحشت بار ستم کشیدن

تا کی ز بار نفرت پشت وطن خمیدن

شلاق و بند و زنجیر، فریاد کودک و پیر

تا کی ز دست دژخیم فریاد برکشیدن

ای قوم برخروشید، ای قوم برخروشید

 

ی. صفایی

26 جولای 2021

۱۴۰۰ تیر ۲۹, سه‌شنبه

شور میاندوآب (بفارسی و انگلیسی) به یاد روح‌الله تیموری، حمید نادروند، و فرامرز عدالت‌فام: مجید نفیسی

 

 شور میاندوآب

 

مجید نفیسی

به یاد روح‌الله تیموری، حمید نادروند، فرامرز عدالت‌فام

که گفته که اسب
روح سرکش آب نیست؟
این تنها قیرات، اسب کوراوغلو نبود
که زاده‌ی رود ارس بود.
سه اسب جوان
از زرینه‌رود به‌در شدند:
روحی در تهران به‌خاک افتاد,
حمید در اردبیل
و فرامرز در تبریز.

زرینه‌رود شوریده، کف به دهان می‌آورد,
چفته‌های تاک از خشکی می‌سوزند
و عاشق نومید, ساز بر سنگ می‌کوبد.

وقتی مادرم خواب خانه می‌دید
من در سراب کار گِل می‌کردم.
وقتی تلخی، طعم همیشگی پدر بود
من در مراغه کلوخه‌ی قند می‌زدم.
وقتی خواهرم در کارگاه, قالی می‌بافت
من در بناب تاک مو می‌نشاندم.

که گفته که آتش
روح سرکش آذربایجان نیست؟
این تنها چاملیبل، دژ کوراوغلو نبود
که سنگر آزادگان شد.
در جمهوری بچه‌های میاندوآب
خدیجه آزادانه با شاهرخ زندگی می‌کرد,
جوانشیر خود را ناتوان نمی‌دید
و بهایی فارس با ترک مسلمان
در زرینه‌رود یکجا شنا می‌کرد.

مویه کن ای رود من
که هرگز به سرچشمه باز نخواهی گشت،
مویه کن ای تاک من
که هرگز به غوره نخواهی نشست
و مویه کن ای ساز من
که عاشق را جز تو پناهی نیست.

هفده فوریه هزار‌و‌نهصد‌و‌هشتاد‌و‌شش

 

***

Miandoab Rhapsody

From left: Rouhollah Teimouri, Hamid Nadervand, Faramarz Edalatfam

 

Miandoab Rhapsody 

        By Majid Naficy

        In Memory of Rouhollah Teimuri, Hamid Nadervand and Faramarz Edalatfam


Who has said that horse
Is not the wild soul of water?
It was not only Kirat, the horse of Koroghlu*
Who was born out of Aras River.
Three young horses
Came out of Zarineh River:*
Ruhi fell in Tehran,
Hamid in Ardebil
And Faramarz in Tabriz.

The raging Zarineh River foams at the mouth, 
The grape vines burn from being parched
And the hopeless minstrel knocks his lute on the rock.

When my mother dreamt of a house
I was a laborer in Sarab.
When bitterness was the permanant taste of Father
I worked in a sugar beet factory in Maragheh.
When my sister weaved in a carpet workshop
I planted grape vines in Bonab.

Who has said that fire
Is not the wild soul of Azarbaijan*?
It was not only Chamli Bel, the fort of Koroghlu
That was the barricade of freedom fighters.
In the Republic of Miandoab best buddies
Khadijeh lived with Shahrokh freely,
Javanshir did not see himself disabled
And Persian Bahais swam with Turkish Moslems
Together in Zarineh River.

Lament, oh, my river
That you will never return to headwaters.
Lament, oh, my vine
That you will never bear fruit
And lament, oh, my lute
That a minstrel has no refuge but you.

        February 17, 1986  

*- Koroghlu is a Robin Hood-like hero in Azarbaijani folktales.
*- Zarineh is a  river in the city of Miandoab, West Azarbaijan, Iran.
*- The word Azar in the name Azarbaijan means fire. 

https://iroon.com/irtn/blog/17389/miandoab-rhapsody/