۱۴۰۵ اردیبهشت ۲۴, پنجشنبه

خسرو روزبه : فرح نوتاش

خسرو روزبه

اول شهریور1294ـــــــــــ 21 اردیبهشت 1337 تیرباران

فرح نوتاش

برای بودنِ با تو

فاصلۀ زمانی ...

هرگز مسئله نبوده و نیست

و برای من... عبور از زمان

همیشه بس آسان

گرمی دست تو ...هنوز بر دستم

و شعله های نگاهت... زمان استدلال

چه روشن است و پر تأثیر

ایستاده ای با عزم و استوار

نگاهت گهگاه... به دورهای دور

پر امید... و همواره بی غبار

نبوغ تو... در درک مارکسیسم

به لحاظ هوش وافر ات

نه در انتظار مانده... برای فردا ها

پیوند داده ای آن را... با خود امروز

و متبلور است حضورش ...

در هر سخن... و گام ات

جذب جانت شده تمام نکات و ذرات اش

و ساخته از تو براستی ... یک انسان طراز نوین

در ایران استعمار زده

وعقب ماندۀ آنروز

عشق تو... به عدالت اجتماعی

نمودار در فصاحت .... شجاعت ... و نگاه

در درک عمیق... از وظیفه... و کار مدام

این همه کار مانده از تو... در عمر کوته تو

تو براستی ایثار کرده ای... تمامی خود را

و دشمن چه واقف است

بر ذات پویا و هوش وافر تو

از این رو

برای جذب ات ...

بکار بسته ...تمام فنون پر تزویر

ولی تو... ای خسروی خوبان

ای نابغه... ای قهرمان محرومان

و...ای افتخار مردم ایران

چه خالص و شفاف

و غیر قابل پیوندی... با حامیان سرمایه

و چه بی پروا

نشانه رفته ای قلم ... و منطق توپ و سلاح ات را ...

به سوی جانیان انگل و دزد ... در تمامی کاخ ها

و هرگز ...

حمایت خالص و ناب ات را

نکرده ای دریغ

از توده های کار و زحمت و رنج

تو داغ رکبار گلوله ها را... بر سینه

ترجیح داده ای

به پیوند... با حامیان سرمایه

تو خالص مطلق

تو یک رنگ... به دور از

فرصت طلبی ها و مصلحت جویی

تو ...

که انعکاس فریاد آزادکی ات ...

زنده در جانم

میسر نیست هرگز... محو ات از هستی

شور و گرمی ات... جاویدان

خون ات ...

در رگ رزمندگان خالص و ناب

نبض ات پر تپش

در رگ عاشقان

خشم ات ... به سرخی آتش

سازش ناپذیری تو... با حامیان سرمایه

چه شاه باشد و ... چه ملا

که هر دو بی مایه

تو... چه زلال و بی خدعه

قلبم... می زند

برای عزمت... رزمت... و اندیشه

که ستودنی ست در کسب اقتدار

تو جاودانه ای... ای زیباترین جلوۀ حیات

پرچم ات نیافتاده بر زمین

مشعل ات همیشه روشن...

و رهروان ات ... همه در راه

دیروز در سنگلج* ...

وقتی دست در دست هم... راه می رفتیم

از تو پرسیدم

آیا ... برای جهان چند قطبی ...

از رژیم ملا... حمایت می توانی کرد؟

آنچنان این سئوال... منقلب کرد تو را

که با فشار ناگهانی دست... و فریادت

دوید لرزه ... در تمامی جانم

شاه ... اعدام کنندۀ ما

ملا... قاتل یاران

می شود باز گرفت ... دست آنان را

مرگ ... هزاران بار بهتر ازحمایت و سازش

با هر کدام از این انگل های جانی و فاسد

گفتم ... ولی اکنون ایران در جنگ است!

گفتی...کی رژیمی

در صلح بوده است با ما؟

این همه بی عدالتی و جنایت ها

همه در سایۀ تیر و سر نیزه

حال حمایت... از تجاوزات مشتی...

دزد و خائن را

به زیر نام حمایت از قطب بندی های جهان؟

به خورد مردمان دادن؟

بی حرمتی... به حق انسان ایرانی؟

و لگد مال کردن حق یک ملت؟

این براستی

یک اطاعت کورکورانۀ محض است
وظیفۀ ما...

دفاع از حق زحمتکشان

نه خزیدن به زیر باد عبا

فریاد ما...

نه ... به آمریکا و یارانش

نه... به انگلیس و ملایش

راه ما بی سازش است... با تمام نوکران سرمایه

در ایران و جهان

نه لمیدن به این سو ... و نه آن

در دو روی سکۀ ما ... حک است

دفاع از حق زحمتکشان و ...

ضد استعمار

مای بی اتحاد ... بی قدرت

لیک واقف... به جهنم هر دو

نکنیم اشتباه

در 1357 ... نفس می کشید سوسیالیسم

در اتحاد جماهیر شوروی

معنا داشت ...همبستگی های همه احزاب

ولی اکنون ... این همه ایثار

برای بالا نشین کردن سرمایه!

قاطعانه بس مسخره است

باید ...

پرچم سوسیالیسم را در روسیه

دوباره افراشت

باید به رأی هفتاد و پنج در صد... در آنجا

احترام ...احترام... احترام گذاشت

و آنگاه جهان...

بطور طبیعی... چند قطبی ست

قربانی کردن ملت ایران

برای چند قطبی کردن سرمایه

و پایداری ملایان... از بن غلط است

فرح نوتاش

کتاب شعرفارسی یازده

وین ـ 14 ماه مه 2026

WWW.farah-notash.com

* در زمان خسرو روزبه ، پارک شهر تهران، سنگلج خوانده می شد.

۱۴۰۵ اردیبهشت ۲۳, چهارشنبه

همیشه و تا زنده ام: دمیس روسوس / ترجمه: وارش فيلم

همیشه و تا زنده ام

دمیس روسوس / ترجمه: وارش فيلم

همیشه و همیشه و تا زنده ام

تو تنها کسی هستی

که همچون خورشید صبحگاه بر حانم میدرخشی

همیشه و همیشه و تا زنده ام

تو بهار من،

اوج رنگین کمان من و ترانه ورد زبانم خواهی بود

مرا با خود ببر به فرسنگها آنسوی خیال

تو آرزوی برآورده من، مایه آرامش منی

همیشه و همیشه و تا زنده

تو آرزوی من،

مایه هستی ام و آهنگ عاشقانه خودم خواهی بود

همیشه و همیشه و جاودانه

سرنوشتم با تو گره خورده است

مرا با خود ببر به فرسنگها آنسوی خیال

تو آرزوی برآورده من، مایه آرامش منی

همیشه و همیشه و تا زنده ام

تو تنها کسی هستی

که همچون خورشید صبحگاه بر جانم میدرخشی

همیشه و همیشه و جاودانه

سرنوشتم با تو گره خورده است

https://www.youtube.com/watch?v=F3vCB3YBMUo

۱۴۰۵ اردیبهشت ۲۱, دوشنبه

شعر «این خانه قشنگ است ولی خانۀ من نیست»: به‌مناسبت درگذشت شاعر و استاد زبان و ادبیات فارسی خسرو فرشیدورد

با خبر شدیم

*" خُسرو فرشیدوَرد"*

شاعر و نویسندۀ گرانقدر در خانۀ سالمندان نیکان‌به دیار باقی شتافتند

شعر زیبای

"این خانه قشنگ است ولی خانۀ من نیست"

از سروده های این بزرگمردِ وطن پرست است که پس از سفرهای خارج ازکشور، از ذهن پرمسئولیت او تراوش کرده است و تلنگری گزنده است بر وضعیت امروز "تمایلات متداول درجامعه"

جا دارد که هریک به نوبۀ خویش، خبر این سوگ را به دوستان خود در درون و بیرون کشور برسانیم !

روانش شاد و یاد و تفکر جاری در این اثرش همواره زنده باد !

https://www.youtube.com/watch?v=mKr5p_yrdxQ

این خانه قشنگ است ولی خانه من نیست؛

*این خاک چه زیباست ولی خاکِ وطن نیست؛*

آن دختـــــــــــرِ چشم آبیِ گیسوی طلایی،

طنازِ سیه چشــــــــــم، چو معشوقۀ من نیست؛

آن کشور نو، آن وطــــنِ دانش و صنعت،

هرگز به دل انگیــــــــــزیِ ایرانِ کهن نیست؛

در مشهد و یزد و قم و سمنان و لرستان،

لطفی است که در "کَلگَری" و " نیس" و "پِکَن" نیست؛

در دامن بحر خزر و ساحل گیلان

موجی است که در ساحل" دریای عَدَن" نیست

در پیکر گلهای دلاویز شمیران

عطری است که در نافه ی "آهوی خُتَن" نیست؛

آواره ام و خسته و سرگشته و حیران

هرجا که رَوَم، هیچ کجا خانۀ من نیست؛

آوارگی وخانه بِدوشی چه بلایی ست ؟

دردی است که هَمتاش در این دیرِ کهن نیست !

من بَهرِ کِه خوانم غزل سعدی و حافظ ؟

در شهر غریبی که در او فهم سخن نیست؟

هرکس که زَنَد طعنه به ایرانی و ایران

بی شُبهِه که مغزش به سر ، و روح به تن نیست !

" پاریس" قشنگ است ولی نیست چو تهران ...

" لندن" به دلاویزی شیرازِ کُهن نیست؛

هر چند که سرسبز بُوَد دامنۀ " آلپ"

چون دامنِ البُرز ، پُر از چین وشکن نیست؛

این کوه بلند است ولی نیست دماوند ....

این رود چه زیباست ولی رود تَجَن نیست؛

این شهرعظیم است ولی شهرغریب است،

این خانه قشنگ است ولی خانۀ من نیست!

*یاد ونامش جاودان*🖤

https://www.youtube.com/watch?v=96lBYIbXnso

***

یادی از دکتر خسرو فرشیدورد

اخبار فرهنگی

به روز رسانی شده در شنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۳

دکتر خسرو فرشیدورد

دکتر خسرو فرشیدورد‌ در ملاير به‌ سال‌ 1308 ديده‌ به‌ دنيا گشود. تحصيلات‌ ابتدايي‌ و متوسطه‌ را تا كلاس‌ دهم‌ در زادگاه‌ خود گذراند و از دبيرستان‌ البرز تهران‌ ديپلم‌ گرفت‌. در سال‌هاي‌ 1329 و 1338، ليسانس‌ و فوق‌ليسانس‌ ادبيات‌ فارسي‌ را از دانشگاه‌ تهران‌ دريافت‌ كرد و سپس‌ در سال‌ 1340 از همانجا فوق‌ليسانس‌ علوم‌ اجتماعي‌ گرفت‌. سرانجام‌ در سال‌ 1342 به‌ دريافت‌ درجة‌ دكتري‌ زبان‌ و ادبيات‌ فارسي‌ نايل‌ آمد.

تخصص‌ اصلي‌ وي‌ پژوهش‌ در عرصة‌ دستور زبان‌ فارسي‌ بود و در اين‌ رهگذر از چندين‌ زبان‌ بيگانه‌ مانند فرانسوي‌، انگليسي‌ و عربي‌ كه‌ به‌ دستور آنها نيز تسلط‌ داشت‌ بهره‌ مي‌جست‌. با زبان‌ اسپانيايي‌ و برخي‌ زبان‌هاي‌ كهن‌ مانند زبان‌هاي‌ فارسي‌ باستان‌ نيز آشنايي‌ داشت‌.

او از 1340 تا 1345 عضو سازمان‌ لغت‌نامة‌ دهخدا بود و در تنظيم‌ حرف‌ «واو» با آن‌ سازمان‌ همكاري‌ داشت‌. از سال‌ 1343 تا 1347 نيز استاديار دانشكدة‌ ادبيات‌ دانشگاه‌ اصفهان‌ شد. سپس‌ خود را به‌ تهران‌ منتقل‌ كرد و از 1347 تا 1348 استاديار، و از آن‌ پس‌ تا اردي‌بهشت‌ 1354 دانشيار، و از آن‌ تاريخ‌ به‌ بعد استاد دانشكدة‌ ادبيات‌ دانشگاه‌ تهران‌ گرديد. بعد از بازنشستگي‌ نيز تا چند ماه‌ پيش‌ از مرگ‌ به‌ تدريس‌ دستورزبان‌ در دانشگاه‌ تهران‌ پرداخت‌.

دکتر فرشیدورد جمعه‌ 8 دي‌ماه‌ 1388 خورشيدي‌، غريبانه‌ و در تنهايي‌ و عزلتي‌ غم‌انگيز در سراي‌ سالمندان‌ نيكان‌ تهران‌ جان‌ به‌ آفرينندة‌ جان‌ها داد.*

https://bukharamag.com/1393.02.5474.html

«نتن یاهو، مددی!»: هادی خرسندی

«نتن یاهو، مددی!»

هادی خرسندی

https://www.youtube.com/watch?v=AjBil0JGfuM

این شعر یک طنز سیاسی تند و تیز است که در آن خرسندی با زبانی کنایه‌آمیز به وضعیت سیاسی و اجتماعی ایران و رویکرد برخی افراد در امید بستن به دخالت‌های خارجی اشاره می‌کند.

«بی بی» تو همان به که به ما حمله بیاری

یکباره در ایران بکنی تاجگذاری

وقت است که رسما بدهی پاسخ مثبت

بر خواهش یک عده هواخواه و حواری

اِشغال کنی توپ زنان کشور ما را

تهران و بم و مشهد و یزد و خوی و ساری

وانگه بزنی خرد و کلان را سر راهت

گه دانه به دانه بکُشی گاه قطاری

پرواز کنی بر سر آن کودک مسکین

چون بر سر قمری بچه ای باز شکاری

پشت سر هر موشک خود بمب فرستی

حتی ندهی فرصت یک خاکسپاری

گه سبک حماسی بکُشی بهر تنوع

طرز هنیه، شیوه یحیی سِنواری

در کشتن ما خامنه ای رتبه یک شد

تو نیز بیا تا که رکوردی بگذاری

گر خسته شدی سوت بکش، باز بکن لب

تا شاهپرستان بشتابند به یاری

اما نبری دست کمک سوی یهودان

از جانب آنان نکنی گریه و زاری

داغیست هولوکاست به جان بشریت

اما تو نباید که غنیمت بشماری

در رابطه با فاجعه هفتم اکتبر

تا چند بخواهی بکنی موج سواری

تو هیتلر غزّه ای و رایش چهارم!

کشتار برای تو شده کار اداری

آن خلق یهودی که شریفند و نکوذات

هستند ز اطراف تو بدذات فراری

غزّه ز تو ویران شده اوکراین ز پوتین

ما را نه نیازست به انگشت نگاری!

برنامه تو طرح نوینی ست به غزّه

آن روز که کردیش مبدل به صحاری

با اینهمه برخیز و بیا تا که درآیند

یک عده در این مملکت از بی کس و کاری

یاهو مددی! وای مبادا که نیائی

شهزاده ما را بگذاری به خماری

————————–

هادی – ۱ خرداد ۱۴۰۴

https://akhbar-rooz.com/2025/05/23/17973/

۱۴۰۵ اردیبهشت ۱۹, شنبه

بشکن بشکن: هادی خرسندی / اخبار روز

بشکن بشکن

هادی خرسندی / اخبار روز

پنجشنبه 17 اردیبهشت 1405

جنگجو گر ضرب شمشیرش سپر را بشکند
خود طلسم زرق و برق بی ثمر را بشکند

در کنار جادّه راننده جگوار گفت
گاه دست انداز کوچک شافنر را بشکند

کوچه معشوقه کس در مسیر ما نبود
ورنه مانع نیست دیواری که سر را بشکند

توپ گردی گاه می ارزد به صدتا چاه نفت
یک پنالتی گه دل شیخ قطر را بشکند

ماه با عکسی کنار یک سلبریتی خوش است
آسمان گو کشتی اهل هنر را بشکند

خنجر برهان قاطع چون درآید از نیام
منطق تردید و امّا و اگر را بشکند

اختناق و بی صدائی طرح هر دیکتاتور است
دزد، اول جعبه زنگ خطر را بشکند

در مصاف شیخ ها شق القمر ما کرده ایم
ورنه هر شیاد بتواند قمر را بشکند

پیر ما میگفت هجر یار چندان سخت نیست
وصل یار است آنکه در این سن کمر را بشکند

گوش ما پاسخ نمیگوید به دق الباب عشق
عشق اگر عشق است خود باید که در را بشکند

هادیا در گیر و دار این گرانی ها مگر
شعر طنزت قیمت قند و شکر را بشکند
—————————
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵- ۶ می

https://akhbar-rooz.com/2026/05/07/52025/

۱۴۰۵ اردیبهشت ۱۸, جمعه

«صدا»: زهره مهرجو

«صدا»

زهره مهرجو

کسی چیزی نمی گوید،

صخره ها خاموشند

دریا آرام ...

و رودخانه

در گردش از پی محوری نامعلوم

گویی که هرگز

به مقصد نمی رسد!

در شب جنگل

گرگ ها در کمینند ...

و خبر طوفان دریا را

میعادگاه کوسه ها و شکارچیان گردانده.

شرق فروزان است ...

و زندگی در آن می سوزد،

موجی برمی خیزد

سرخ می گردد ...

و در خون فرو می نشیند،

و بدینسان فریاد خشم

به خموشی ...

امید به خاکستر می گراید.

لیک زندگی هنوز جاریست ...

آواز شباهنگ

لرزش برگ بر شاخساران

و قطره های آب

که به اقیانوس حیات می پیوندند.

تا سرانجام در لحظه ای

جهان از خروش موجی عظیم

به حیرت در آید ...

و ز پی اش موج در موج

بی وقفه و شتابان

به سوی افق دور،

که در نبردی سترگ با تیره گی

فجر را بجوید ...

در طلوعش آرام گیرد!

* * *

۱۴۰۵ اردیبهشت ۱۱, جمعه

چيستان، و لینک‌های اشعار، مقالات، کتاب‌ها، و گفتگوهای مجید نفیسی(به‌فارسی و انگلیسی)

چيستان





مجید نفیسی


براي روز جهاني كارگر

ميوه نيستم كه بگندم
يا كالا كه بپوسم.
من, محصولِ كارِ خويشتنم.

مورچه نيستم كه به صف روم
يا كاربافك كه تنها تَنم.
من, آبستنِ جمعِ خويشتنم.

با اين همه, در محرابهاي پول
بر بتِ وارونه‌ي خويش نماز ميگزارم
و در بازارهاي كالا به زنبيل ميكشم
از پاره‌های تنِ گرمِ خود.

حالا بگو كه كيستم
زنده يا مرده به چيستم؟
اين چيستانيست ساده و سمج
از پايِ كرسيِ شبِ يلدا.
آيا كار, نفرينِ آفريننده‌ي من است*
يا داستانِ آفرينشم؟

        چهارم ژانويه هزار‌و‌نهصد‌و‌هشتاد‌و‌شش 

*- تورات, سِفر پيدايش 3:17-19

https://theiranpost.com/a-riddle/

A Riddle

A Riddle




Majid Naficy

        For International Workers’ Day


I am not a piece of fruit, rotting 
Or a commodity in decay.
I am the product of my own labor.

I am not an ant marching in single file
Or a spider webbing in solitude.
I am pregnant with my commonwealth.

And yet, in the temples of money
I kneel at my inverted idol
And in the markets of exchange
I carry a basket of my warm body
Cut in different shapes.

, can you tell me who I am
And what keeps me alive or rather dead?
This is a riddle, simple and stubborn
At a winter fire place.
Is labor the curse of my creator*
Or the story of my creation?

                        January 4, 1986

*- Genesis 3:17-19



***


 لینک‌های اشعار، مقالات، کتاب‌ها، و گفتگوهای مجید نفیسی(به‌فارسی و انگلیسی)