صد و هشتاد و نه پله

مجید نفیسی

به پرویز قلیچ‌خانی ۱۳۲۴- ۱۴۰۵

از صد و هشتاد و نه پله* به پایین می لغزم
تا خاکستری چشم‌هایم را
در آبی دریا بشویم
و به سبزی بوته‌هایی آغشته شوم
که از زیر نرده‌ها
دست به ساق زنی می‌کشند
که با هر قدم
حسرت مرا با خود می‌برد.
یک: همسرم که تیرباران شد
دو: جفتی که مرا واگذاشت
سه: پسرم که دو خانه دارد
چهار: خواهرم که در زندان زاد
پنج: برادرم که بی‌نشان مرد
شش: تار شدن چشم‌هایم
هفت: اندوهان تبعید.
از بالا که به پایین می‌لغزم
خود را به ابرهای آسمان می‌آویزم
که گاه روی خورشید را می‌پوشند
و گاه عریان می‌سازند.
از پایین که به بالا می‌دوم
خورشیدهای خود را می‌بینم
که در رقص زیبای پای زنان
رخ می‌نمایند و رو نمی‌گیرند.
در پاگردها
شیشه‌های آب چیده‌اند
و گربه‌ای سیاه
از لابه لای حوله‌ای سفید
سرک می کشد.
من، سراپا خود را
به این خستگی شیرین می‌سپارم
ده بار می‌روم
و ده بار برمی‌گردم
و آخرین بار با نگاه مهربان مادرم
از شیروانی‌های ماسوله
رقص‌کنان به پایین می‌لغزم
و در آبی دریای خزر رها می‌شوم.
یک: شعری به یاد همسرم
دو: یاری که یافته‌ام
سه: ریشه‌های تازه پسرم
چهار: ردای دانش بر تنم
پنج: کتاب‌هایی که نوشته‌ام
شش: ماراتن‌هایی که دویده‌ام
هفت: وطنی که خود خوانده‌ام.
آه
صد و هشتاد و نه پله تا وجد
صد و هشتاد و نه پله تا وحدت
صد و هشتاد و نه پله تا قربانگاه تن من.
ای عدد جادویی!
بر تو نماز می‌گزارم
و خود را در تو شستشو می‌دهم
من اینک یک «حروفی»ام
و در خود «نسیمی» را زنده می‌بینم.
بر فراز پله‌ها می‌ایستم
و دستان خود را از دو جانب
به سوی آسمان دراز می کنم.
زنی با شلوار گرم آبی
و کفش‌های کتانی
از راه می رسد.
مذبح را به او می‌سپارم
و خود وردخوانان دور می‌شوم.
۶ دسامبر ۱۹۹۴
* در شهر سانتامونیکا کالیفرنیا نزدیک بلوار «سن ویسنته»، بین دو خیابان فرعی و مشرف به دریای آرام، صد و هشتاد و نه پله قرار دارد که به صورت مرکز پله‌نوردی و نرمش درآمده است.

***

189 Steps

189 Steps

by Majid Naficy

To Parviz Ghelichkhani 1945-2026 *

This poem first published in the brochure of an international conference of poets
called “Resilience of the Human Spirit” held in the Guthrie Centre, Great Barrington,
Massachusetts, 16-17 September 2006.

I skip down 189 steps [1]
To wash my grey eyes in the blue sea,
And along with green ivy
Reaching out through fences,
I long to touch a woman
Who carries with each step
The sense of my loss.
One: my wife executed in Tehran
Two: my mate leaving me in Venice
Three: my son living between two homes
Four: my sister giving birth in prison
Five: my brother buried in an unmarked grave
Six: my failing eyesight
Seven: my sorrows of exile
When I go from top to bottom
I hitch myself to the clouds
Which sometimes cover the sun
And sometimes leave it naked
When I go up from the bottom
I see my naked suns
Behind dancing women.
At each landing
There are bottles of water
And a black cat is peeking out
From behind a white towel.
I surrender myself
To this sweet fatigue.
I go up ten times
And go down ten times
And at the last steps
Along with my mother’s gaze
I dance down from Masuleh’s rooftops
And free myself in the Caspian sea.
One: the elegy for my wife
Two: the mate I have met
Three: the roots my son found
Four: the books I have written
Five: the years I ran in the Marathon
Six: the day I wore cap and gown
Seven: the home I have found.
Ah,
189 steps to joy
189 steps to unity
189 steps to my sacrificial altar.
Oh, magic number,
I pray to you
And I wash myself within you.
I am now a Horufi mystic [2]
And I see Nasimi [3]
alive in me.
I stand at the top of stairs
And I raise both of my arms
Looking at the blue sky.
A woman arrives
In blue sweatpants
And tennis shoes.
I show her the altar
And chanting, I retreat.
December 6, 1994

NOTES

* https://en.wikipedia.org/wiki/Parviz_Ghelichkhani
[1] In Santa Monica, California, near Pacific Coast Highway there are 189 stairs
between two small streets on two levels where people `do stairs`.
[2] A member of a mystical sect who believed in the sanctity of numbers and letters
in the fifteenth century, Iran.
[3] Imad-Dodin Nasimi (1369-1417) An Azari poet who was executed for his Horufi beliefs.

Màjid Nàficy
Hundert neun und achtzig Stufen

Hundert neun und achtzig Stufen, gleite ich hinunter
um mein Augengrau
im Meeresblau zu spülen
und zu mischen, mich ins Grün der Hecken,
die hinab mit der Hand
unter dem Zaun die Beine einer Frau berühren,
die mit jedem ihrer Schritte meine Wehmut davon tragen
Eins: Meine Frau, Tod durch Erschießen
Zwei: Die Partnerin, die mich verließ
Drei: Mein Sohn, der inmitten zweier Häuser lebt
Vier: Meine Schwester, die im Gefängnis gebar
Fünf: Mein Bruder, der verschollen starb
Sechs: Das Grauen meiner Augen
Sieben: Die Trauer im Exil
Von oben, so wie ich gleite, herab
hänge ich am Himmel von den Wolken,
die bald das Gesicht der Sonne bedecken
bald sich entblößen.
Und wenn ich von unten, die Treppen laufe, hinauf
sehe ich meine Sonnen, im bezaubernden Tanz der Beine der Frauen
das Gesicht bald offen bald bedeckt
an jedem Treppenabsatz stehen die Wasserflaschen
und eine schwarze Katze steckt den Kopf
aus einem weißen Handtuch heraus.
Ich gebe mich ganz und gar
dieser süßen Ermüdung hin
zehn mal gehe ich hin
zehn mal komme ich daher
und zum letzten Mal mit dem liebevollen Blick meiner Mütter
gleite ich über die Treppendächer von Masuleh
tanzend hinunter
erlöst im Blau des kaspischen Meeres, befreit.
Eins: Ein Gedicht in Erinnerung an meine Frau
Zwei: Den Partner den ich gefunden
Drei: Die neuen Wurzeln meines Sohns
Vier: Mein Wesen im Umhang der Weisheit
Fünf: Die Bücher, die ich geschrieben
Sechs: Die Marathons, die ich gelaufen
Sieben: Die Heimat, die ich selbst ernannt
Ach
Hundert neun und achtzig Stufen bis zur Freude
Hundert neun und achtzig Stufen bis zur Einheit
Hundert neun und achtzig Stufen bis zum Opferaltar meines eigenen Leibes
Welch’ mystische Zahl!
dich bete ich an im Nàmâz
in dir taufe ich mich
von nun an sei ich ein Horufi
in mir lebt Nàsimi
Ich richte mich auf über die Treppen
und strecke meine Hände
in zwei Himmelsrichtungen.
Nun kommt eine Frau an, mit warmblauer
Hose und Joggingschuhen
Ich übergebe ihr den Altar